Dünya Futbolu Çöküşün Eşiğinde

Başlığa bakıp yazarımız çıldırdı diye düşünmeyin, futbol bir uçuruma doğru yavaş yavaş yaklaşıyor ve çöküşe çok kısa bir zaman kaldı. Tabii gerekli önlemler alınmazsa...

Avrupa'nın 3 major liginden meseleye girelim. İspanya'da Barcelona fırtınasının yanında Real Madrid rüzgarı esiyor. Bu 2 takımın dışındaki diğer takımlar, tam bir figüran görevinde. Tek amaçları, 3. veya 4. olup CL gelirlerinden pay almak ve ekonomik getiriler haricinde kendi liglerinden hiçbir beklentileri yok. Bir zamanlar üst üste şampiyonluklar yaşayan Valencia battı batacak. Atletico Madrid'in ağlayanı yok, hali o derecelerde kötü! Deportivo, zamanında nasıl şampiyon olmuş onlar dahi bu sorunun cevabını şimdi veremiyordur. Yani İspanya ligi La Liga, 2 takım arasında oynansa hiçbir şey değişmeyecek. Geride kalan 18 takım figüranlık dışında birşey yapmıyor çünkü.

Bundan yaklaşık 10 sene önce İtalyan kulüpleri Avrupa'nın en başarılı takımlarıydı fakat şimdi, birkaç ufak zafer haricinde adlarını bile geçiremiyorlar. Milan derseniz, yaşlılar mangası. Juventus, o büyük toparlanışı beklemekte ve o gün bir türlü gelmemekte. Inter'se yıllardır özlediği şampiyonlukları artık yaşıyor olsa da öyle zannediyorum ki Ronaldo'nun oynayıp şampiyonluğun son hafta kaçtığı sezondaki tadı hala alamamakta. İtalyan kulüpleri için son yıllardaki en büyük Avrupa başarısı, CL'de çeyrek finale kalmak olmuş. Türk takımları gibi oradan öteye bir türlü gidemiyorlar. Serie A'daki takımların stadyumlarına bakıyorsun, Sovyet Rusya küçük bir koloni halinde İtalya'ya yerleşmiş zannediyorsun. Kısacası, İtalyan ligi Serie A zerre ilgi çekmeyen bir lig konumunda artık. Mourinho olmasa kimse kafasını kaldırıp bakmayacak.

Bu üç ligden en eli, yüzü düzgün olanı İngiltere Premier Ligi. Arap ve Rus iş adamlarının katkılarıyla kendi içerisindeki rekabeti sürdüren bir EPL izliyoruz. Bir Abramovich olmasaydı İngiliz futbolu da bugün çöküş aşamasına gelecekti, buna eminim! Her ne kadar son senelerde Chelsea ile Manchester United arasında gidip gelen bir lig yarışı olsa da diğer takımlar her an sürpriz yapabilecek kalibrede ve işte sadece bu yüzden EPL, La Liga ve Serie A'dan daha çok ilgi çekiyor. Çünkü orada futbol, 18 artı diğerleri diyerek kopup gitmemiş.

Bu üç major lig dışında Fransız ve Alman liglerinin çok üst düzeyde rekabete sahip olduklarını görüyoruz. Fakat onlar da Avrupa'da başarılı olamıyorlar. Modern futbolun elde, avuçta ne varsa 3 major lige yağdırması sonucu, Bayern Munich gibi bir dev bile çeyrek finalden ötesini göremeyecek hale geliyor, getiriliyor. Fransızlar zaten yıllardır Avrupa kupalarına Fransız kalma aşamasında.

Michel Platini, bu sezon öncesinde tarihi kararlara imza attı ve görece küçük futbol ülkelerinin Avrupa kupalarına daha fazla katılım göstermelerini sağladı. Yani, para biraz da onlara gitti. Debrecen'i çoğumuz tanımıyorduk fakat Debrecen CL'de çok başarılı olamasa dahi hem ismini duyurdu hem de kasasına para koydu. Debrecen'in kasasına koyduğu bu paralar, 10 yıl sonra kendini gösterecek ve belki de o zaman CL şampiyonu major liglerin dışında bir takım olacak.

Evet, Michel Platini'nin CL'de değişikliklere gitmesindeki en büyük sebep bu bana kalırsa. Çünkü o da görüyordu, Avrupa futbolunun yavaş yavaş tek boyutlu bir hale geldiğini. İspanya'da ve aslında Avrupa'da Barcelona ve Real Madrid'in ipleri eline alıp UEFA organizasyonlarını rekabetsiz bir ortama dönüştüreceğini. Bunun için Avrupa'nın şampiyonlarını devreye soktu. İsrail'den, Macaristan'dan, G. Kıbrıs'dan daha fazla sayıda takım almaya başladı organizasyonlarına. Bu sayede, gelecek 10 yılı kurtarmayı planladı ki bence çok doğru bir düşünceydi.

İşte sırf bu yüzden, gelecek 10 sene içerisinde Türkiye gibi orta halli bir futbol ülkesinden bir takımın CL'de çok üst seviyelere geleceğini düşünüyorum. Çünkü artık UEFA da rekabet istiyor, yeknesanlıktan bıkmış vaziyetteler. CL'de yaptıkları, bu sene için çok iyi sonuçlar vermemiş olabilir ama şimdilik önemli olan saha sonuçları değil zaten. Saha sonuçları, minimum 5 yıl içerisinde önem kazanacak.

Eski adıyla UEFA Kupası, yeni adıyla UEFA Avrupa Ligi, son sezonlarda major altı seviyedeki ülkelerin takımlarına teselli ikramiyesi oldu adeta. Oysa ki bundan 10 sene öncesini hatırlayın. Juventus, Parma, Liverpool gibi büyük takımlar bu kupayı kazandıkları için çılgınca seviniyorlardı. Liverpool, şimdi bu kupayı yeniden kazansa Lig Kupası kazanmaya eş değer bir sevinç duyacak. Çünkü "yaprak" altın gibi değeri düşmüş bir kupa var orta yerde. UEFA Avrupa Ligi, eski değerini belki bir daha bulamayacak ama en azından son hamlelerle biraz daha canlanacak.

Gelelim Dünya Kupası'na. Kupa organizasyonunun G. Afrika'ya verilmesi, bu planın bir parçası elbette. Futbol ne kadar çok yere yayılırsa o derece yükselecek çünkü.

Şapkamızı önümüze alıp düşünelim, Brezilya, İspanya ve biraz da Almanya haricinde bu kupada gerçek anlamda favori sayılabilecek bir takım var mı? Bence yok. Arjantin, Maradona romantizmiyle ilerliyor ama grubundan zor çıkan bir takımın Dünya Kupası'nı kazanması ancak mucizeler yardımıyla olur. Ki o takım, turnuvanın en büyük favorilerinden Brezilya'ya birkaç ay önce kendi sahasında yenilmişken daha da büyük mucizeler gerekir.

İspanya'nın ya da Brezilya'nın güzel futbolu, futbol severleri mutlu edebilir fakat rekabetsiz ortam bir noktadan sonra herkesi sıkar. Her gün döner yemek, başlarda çok çekici gelir ama insan elbette ondan da bıkar. Bu sebepten Dünya futbolu ve FIFA, Brezilya ile İspanya'ya rakipler yaratmak zorunda. Bundan 7 yıl önce G. Kore, şansının da yardımıyla ciddi bir alternatif oldu fakat bunu başaramadı. G. Afrika da tarihi bir şansı avuçlarının içinde tutuyor. Başarılarını desteklemeye dünden niyetli bir futbol yönetimi var ve çoğu kişi futbolun geleceği için G. Afrika'nın, G. Afrika olmasa dahi Afrika takımlarının başarılı olmasını diliyor.

Bu açıdan TSL'ye bakarsak çok doğru yerleşime sahip bir lig görüyoruz. Ana rekabet hala 3 takım arasında sürdürülebiliyor ki bu durum, çoğu Avrupa ülkesinde yok. Her sene şampiyonluğa oynayan bu 3 takım dışında Trabzonspor, geçtiğimiz sezon Sivasspor, bu sezon Kayserispor ve Bursaspor her an zirveye ortak olabilecek takımlar. Zirve yarışı yapan bu takımlar dışında kalan Eskişehirspor, Gençlerbirliği, Gaziantepspor gibi orta sıra takımlar her an, herkesi yenebilecek kalibrede. Yani, UEFA'nın kendi organizasyonlarında yapmak istediği şeyi biz ligimizde görebiliyoruz. Belki birçok şeyde Avrupa'nın gerisindeyiz ama rekabetçi ortam konusunda önlerinde olduğumuzu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Bu yazıda değinmek istediğim asıl konu, Michel Platini'nin UEFA organizasyonlarında yaptığı değişikliklerin doğruluğuydu. Olaya geniş bir perspektiften bakınca ortaya böyle bir yazı çıktı. Eğer bu önlemler de tutmazsa gelecek 10 sene içerisinde NBA'de kullanılan rekabet arttırıcı yöntemleri Avrupa futbolunda da görebiliriz.

*Avrupa futboluna çok fazla hakim olmadığımdan yazılarda bilgi yanlışlığı olabilir. Lütfen, bunu değil de yazıda vermek istediğim düşünceyi ele alın!